શું પોલીસ કોઈ આરોપીનું સરઘસ કાઢી શકે? જાણો, શું કહે છે કાયદો

ગુનો સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી વ્યક્તિ ગુનેગાર નથી

અમદાવાદ: ગુનેગારોમાં પોલીસની ધાક બેસે તે માટે પોલીસે કડક થવું જરુરી છે. જોકે, ક્યારેક આ કડકાઈનો અતિરેક પણ થઈ જતો હોય છે. પોલીસ પોતાને મળેલી સત્તાનો કેટલીકવાર દુરુપયોગ પણ કરતી હોય છે, અને તેનો ભોગ જેમનો ગુનો સાબિત પણ નથી થયો તેવા આરોપીઓને બનવું પડતું હોય છે.

પોલીસ ધરપકડ કરી શકે, પણ સરઘસ ન કાઢી શકે

કોઈ ગુનામાં જો કોઈ પણ વ્યક્તિની સીધી કે આડકતરી સંડોવણીના પુરાવા પોલીસને હાથ લાગે કે પછી તે વ્યક્તિની સંડોવણીની પોલીસને મજબૂત શંકા હોય, તો પોલીસ તેની ચોક્કસ ધરપકડ કરી શકે, તેના રિમાન્ડ મેળવી શકે. પરંતુ પોલીસ કયારેય કોઈ આરોપીને હાથકડી કે પછી દોરડું પહેરાવીને તેનું જાહેરમાં સરઘસ કાઢી શકે નહીં.

આરોપીને પણ હક્ક આપે છે બંધારણ

ભારતનું બંધારણ દરેક નાગરિકને કેટલાક હક્ક આપે છે, જેમાંથી આરોપીઓ પણ બાકાત નથી. જેના અનુસાર, પોલીસ દ્વારા આરોપીનું જાહેરમાં સરઘસ કાઢવું, તેને માર મારવો આરોપીના માનવાધિકારનું ઉલ્લંઘન છે. આ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ 1997ના ડી.કે. બાસુ વિરુદ્ધ પશ્ચિમ બંગાળના કેસમાં પણ આ અંગે કડક આદેશ આપ્યો હતો.

ધરપકડના નિયમ

આરોપીને અરેસ્ટ કરતી વખતે પોલીસ વર્ધીમાં હોવી જોઈએ, પોતાનું નામ ધરાવતો બિલ્લો તેમાં હોવો જોઈએ. ધરપકડની નોંધ રજિસ્ટરમાં કરવી ફરજિયાત છે. પોલીસે જે વ્યક્તિની ધરપકડ કરાઈ હોય તેના પરિચિતને તેની જાણ પણ કરવી પડે છે. વ્યક્તિ અરેસ્ટ થાય તેના 8 થી 12 કલાકમાં જે-તે વિસ્તારના પોલીસ સ્ટેશન, જિલ્લા કંટ્રોલમાં જાણ કરવાની હોય છે.

ધરપકડ બાદ મેડિકલ પણ કરાવવું પડે

પોલીસ કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કરે તેના 48 કલાકની અંદર તે વ્યક્તિની મેડિકલ તપાસ કરાવવી પડે છે. જો વ્યક્તિ કહે તો તેના શરીર પર થયેલી ઈજાની નોંધ પણ કરવાની રહે છે. ધરપકડ કરનારા, કબજામાં રાખનારા અધિકારીની પણ નોંધણી કરવાનો નિયમ છે. આરોપીની પૂછપરછ થતી હોય ત્યારે તેના વકીલને મળવાની પણ પરવાનગી આપવી પડે છે.

ગુજરાતમાં ક્યાંય આવી ઘટના ન બને તેની તાકીદ

ગુજરાતમાં પણ રાજકોટમાં અવારનવાર પોલીસ દ્વારા આરોપીઓનું સરઘસ કાઢવાની ઘટના બનતી હોય છે. આ ઉપરાંત, બીજા શહેરોમાં પણ આવી ઘટના થયાના સમાચાર આવતા રહેતા હોય છે. તેવામાં રાજ્યના પોલીસ વડાએ તમામ જિલ્લાના પોલીસ વડા તેમજ શહેરોના પોલીસ કમિશનરને તાકીદ કરી છે કે આવી કોઈ ઘટના ન બને તેનું તેઓ ખાસ ધ્યાન રાખે