SEBIએ ચૂંટણી પહેલાં મોનિટરિંગ વધાર્યું

67750357

પવન બુરુગુલા

મુંબઈ:સેબીએ લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં શેરબજારનો ઉપયોગ મની લોન્ડરિંગ માટે થતો અટકાવવા માટે સક્રિય કવાયત હાથ ધરી છે. આ વર્ષે સેબી દ્વારા પોલિટિકલી એક્સ્પોઝ્ડ પર્સન્સ (PEPs) પર ઇન્સ્પેક્શન વધારવામાં આવશે અને તેમના દ્વારા 2018માં થયેલા વ્યવહારોની ચકાસણી કરવામાં આવશે એમ આ હિલચાલથી પરિચિત ત્રણ વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું.

PEP એટલે એવી વ્યક્તિ જે સાંસદ હોય અથવા મોટા રાજકીય પક્ષનો લીડર હોય અથવા સિનિયર સનદી અધિકારી હોય અથવા સરકારી એજન્સીનો વડો હોય. આવી વ્યક્તિ સાથે જેમનો સીધો સંપર્ક હશે તે વ્યક્તિ પણ PEP કેટેગરીનો ગણાશે.

બ્રોકર્સે ઇકોનોમિક ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં PEPs દ્વારા થયેલા ટ્રેડિંગનો ડેટા તેમજ વધારાની માહિતી મેળવવા માટે સેબી તરફથી ઘણી કંપનીઓને નોટિસો મોકલવામાં આવી છે તેમજ આવી વ્યક્તિ પાસેથી KYC ડોક્યુમેન્ટેશન માટે મેળવવામાં આવેલા ડોક્યુમેન્ટ્સની વિગતો પણ માંગવામાં આવી છે, એટલે આ વખતનું ઇન્સ્પેક્શન વધારે વ્યાપક પ્રમાણમાં થઈ રહ્યું છે.

“છેલ્લા એક વર્ષમાં જ કેટલાક PEP એકાઉન્ટ્સમાં ટ્રેડિંગ એક્ટિવિટીમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. આવા ક્લાયન્ટની વધુ માહિતી માટે સેબીએ અમને સૂચના આપી છે. આ
વિગતો આપવા માટે મોટા ભાગના બ્રોકર્સને પહેલી માર્ચ સુધીનો વધારાનો સમય આપવામાં આ‌વ્યો છે.” એમ એક બ્રોકરે જણાવ્યું હતું.

સેબીના નિયમો પ્રમાણે, બ્રોકિંગ કંપની તથા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે PEPનો ડેટા ભેગો કરવો ફરજિયાત છે તેમજ તેમની પાસેથી વધારાની KYC માહિતી મેળવવી પણ અનિવાર્ય છે. PEPને બેન્ક અને NBFC (નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપની) સહિતની તમામ પ્રકારની નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે હાઈ-રિસ્ક કસ્ટમર ગણવામાં આવે છે. આવા લોકોને સામાન્ય લોકો કરતાં વધારે ઉચ્ચ કક્ષાની માહિતી મળતી હોવાથી તેઓ તેનો દુરુપયોગ કરતા હોવાની પૂરેપૂરી સંભાવના હોવાથી તેમના પર નજર રાખવી એ ગ્લોબલ પ્રેક્ટિસ છે.

“સામાન્ય રીતે, સેબી દ્વારા વાર્ષિક ઇન્સ્પેક્શન માટે રિટેલ બ્રોકરેજિસનું મોનિટરિંગ થાય છે કારણ કે, તેઓ જ હાઈ-રિસ્ક ક્લાયન્ટ સાથે લેવડદેવડ કરતા હોય છે. જોકે, આ વર્ષે મોનિટરિંગ બદલાયું છે કારણ કે, સેબીએ સંસ્થાકીય રોકાણકારોથી લઈને FIIsના ગ્લોબલ કસ્ટોડિયનને પણ વધુ વિગતો મેળવવા માટે સૂચના આપી છે.” એમ ઉપરોક્ત માહિતી આપનાર એક વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું.

2018માં સપ્ટેમ્બરના અંતે અને ઓક્ટોબરના પ્રારંભમાં શેરબજારમાં તીવ્ર ઘટાડો થવા પાછળનું કારણ રાજકીય હોવાની અફવાએ જોર પકડ્યું છે તેવા સમયે સેબી દ્વારા આ તપાસ હાથ ધોવામાં આવી છે. આ અંગે સેબીએ કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નહોતી.

સેબીના એક સિનિયર અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય રીતે, ચૂંટણી નજીક હોય ત્યારે સેબી સર્વેલન્સ વધારી દે છે. આ વખતે બજારની પરિસ્થિતિને જોતાં તેમજ અન્ય નિયમનકારી સંસ્થાઓ તરફથી મળેલી ટિપ્સના આધારે સેબીએ ધોંસ વધારી છે.

from Page Array – I Am Gujarat http://bit.ly/2RqC5sc