Fact Check: કોઈપણ બટન દબાવો વોટ બીજેપીને જતા ગુસ્સામાં લોકોએ EVM સળગાવ્યું?

દાવોઃ

સોશિયલ મીડિયા પર ભીડ દ્વારા ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન એટલે કે EVM સળગાવતો વીડિયો એવા દાવા સાથે શેર કરાઈ રહ્યો છે કે આ લોકસભા ચૂંટણીના પહેલા ચરણ દરમિયાનનો છે. વીડિયો સાથે દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે EVMમાં કોઈપણ બટન દબાવો વોટ બીજેપીને જતા ગુસ્સે થયેલી ભીડે આ હિંસા કરી. ‘બિરમ સિંહ બૌદ્ધ બિરલોકા’ નામના યુઝરે 11 એપ્રિલ એટલે કે લોકસભા ચૂંટણીના પહેલા ચરણના દિવસે પોસ્ટમાં લખ્યું, આજે ભારતમાં પ્રથમ ચરણનું મતદાન થઈ રહ્યું છે, મતદાન કર્મીઓનું કહેવું છે કે EVMનું કોઈપણ બટન દબાવો વોટ ભાજપને જઈ રહ્યો છે. લોકોએ આક્રોશમાં આવીને EVMમાં તોડફોટ કરી.

હવે એક મેસેજ મોકલી Whatsapp પર મેળવો ન્યૂઝ, શરુ કરવા માટે અહીં ક્લિક કરો

વીડિયોને યુ-ટ્યુબ પર શેર કરાયો

જોકે કોઈપણ યુઝરે એમ નથી જણાવ્યું કે આ ઘટના ક્યાંની છે.

શું છે હકીકત?

વાઈરલ થઈ રહેલો વીડિયો વર્ષ 2017નો છે. તેને ફરીથી ખોટા દાવા સાથે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

કેવી રીતે કરી તપાસ?

ટાઈમ્સ ફેક્ટ ચેકે સૌથી પહેલા ગૂગલ ક્રોમ એક્સટેન્શન InVidની મદદથી વીડિયોને ઘણી કીફ્રેમ્સમાં વહેંચી દીધો. તેમાંથી જ એક ફ્રેમને જ્યારે અમે Yandex બ્રાઉઝર પર રિવર્સ ઈમેજ સર્ચ કર્યું તો સચ્ચાઈ સામે આવી. સર્ચ રિઝલ્ટ્સમાં અમને સૈયદ મંસૂર આગાનો 13 એપ્રિલ 2017નો લખેલો એક બ્લોગ મળ્યો. જેનું ટાઈટલ હતું, ‘By-poll in srinagar speaks of Modi’s failure.’

ક્યાંનો છે સાચો વીડિયો?

ઉર્દુમાં લખેયા આ બ્લોગમાં વાઈરલ થઈ રહેલા વીડિયોને સ્ક્રીનશોટ લાગેલા હતા. જોકે આ બ્લોગમાં વીડિયો સાથે કરવામાં આવી રહેલો દાવો કાશ્મીરની પેટા-ચૂંટણી દરમિયાન હિંસા સમયનો છે. બ્લોગથી અંદાજ લગાવી શકાય છે કે કેવી રીતે અલગતાવાદીઓના કારણે હિંસા શરૂ થઈ. બ્લોગમાં લાગેલા સ્ક્રીનશોટ પર તારીખ 9 એપ્રિલ 2017ની છે.

શું આવ્યું તારણ?

ટાઈમ્સ ફેક્ટ ચેકે જાણ્યું કે પહેલા ચરણની ચૂંટણીમાં ભીડ દ્વારા EVM સળગાવવાનો વીડિયો એપ્રિલ 2017નો છે, જે સમયે કાશ્મીરમાં પેટા ચૂંટણી દરમિયાન હિંસા થઈ હતી. આ જૂના વીડિયોને હવે ખોટા દાવા સાથે ફરીથી શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

from I Am Gujarat http://bit.ly/2Pgk1l7